lang leve het huwelijk?

7 maart 2015

Het huwelijk heeft altijd iets magisch gehad en alhoewel het aantal afgesloten huwelijken ieder jaar licht daalt (64.549 in 2013, dat is 3,8% per 1.000 inwoners tegen 9,5% in 1970; het aantal echtscheidingen stijgt ieder jaar een heel klein beetje: van ruim 33% in 2002 tot ruim 38% in 2013: 33.636 ‘ex-paren’), hangt er nog altijd een romantisch waas omheen. Het huwelijk wordt ook nu nog veel bezongen (een song over het samenlevingscontract zal je niet gauw horen), voor het aanzoek wordt soms alles uit de kast gehaald (voor een leuk voorbeeld hiervan: zie https://www.youtube.com/watch?v=5_v7QrIW0zY) en als het dan toch wordt afgesloten, gaat het geregeld met een groots feest gepaard.

Hoe anders is dit bij die andere, veel populairder vormen van samenleven: het samenlevingscontract. Hiervoor geldt dat iets meer dan 50% van de samenwoners een contract afsluit, dat is ruim 400.000 in 2009, steeds vaker op maandagmorgen want dat is het goedkoopst of soms zelfs gratis. Het geregistreerd partnerschap komt veel minder voor (precies 10.000 in datzelfde jaar). Daarvoor moet je net als bij een huwelijk naar het stadhuis of gemeentehuis gaan. Het is een soort huwelijk maar dan zonder de glamour daarvan en met belangrijke juridische verschillen! (zie verderop in deze blog)

Ruim zes keer zoveel mensen sluiten dus een ander soort overeenkomst dan het huwelijk. Afgezien van het magische karakter ervan is het huwelijk in feite een juridische standaardovereenkomst. Ofschoon de populariteit ervan jaarlijks afneemt, is er voor de juridische duidelijkheid van de huwelijksovereenkomst veel te zeggen. Zoals dat kinderen, geboren tijdens het huwelijk, automatisch de kinderen zijn van zowel de vader als de moeder. Bij het geregistreerd partnerschap heeft de vader pas het gezag als hij het kind na geboorte ook erkent (geldt voor alle kinderen geboren vóór 1 april 2014: geen grap!; over de kinderen geboren na deze datum hebben de geregistreerd partners wel automatisch het gezag, net als binnen een huwelijk) en bij een samenlevingscontract moet de vader daarbovenop nog eens het gezag aanvragen bij de rechtbank. Ik heb al een flink aantal scheidingen begeleid waarbij de man “vergeten” was om het gezag aan te vragen. Als je dan uit elkaar gaat, kom je er achter dat jouw ex-vrouw wel het gezag heeft over je kind en jij niet. Ga je niet leuk vinden als man, alhoewel de vrouw het begrijpelijk in die fase juist rustig en veilig vindt dat ze even niet hoeft te kibbelen met haar ex over zoiets kwetsbaars al de kinderen.

Door te trouwen of door een geregisteerd partnerschap af te sluiten ben je bovendien automatisch elkaars erfgenaam, kan je elkaars achternaam kiezen en kan je misschien wel makkelijker uit elkaar gaan als dat onverhoopt nodig of wenselijk blijkt te zijn! Want komt het toch tot een scheiding, dan liggen de rechten en plichten (onderhoudsplicht, boedelverdeling, erfrechten en pensioenrechten) bij een huwelijk -al dan niet op huwelijkse voorwaarden- vast en voor het geregisteerd partnerschap gaat ongeveer hetzelfde op. Een samenlevingscontract is maatwerk en kan compleet zijn maar ook beperkt en in het laatste geval is er een probleem -meestal een heleboel problemen- als je uit elkaar gaat. “Leuk” voor de mediator of advocaat, daar niet van. Veel minder aangenaam voor u als het u overkomt.

Moraal van dit verhaal: bespreek uitgebreid met elkaar en met een deskundige welke contractvorm het beste bij u past. En maak er hoe dan ook een mooie dag van!

NB Alle statistische gegevens in deze blog zijn gebaseerd op het CBS.