wanneer geen mediation?

3 januari 2016

Mediation is géén goede keuze in de navolgende situaties:

– als er bij tenminste één partij geen enkele bereidheid is om met de andere partij(en) in gesprek te gaan

– als er geen enkele mogelijkheid is om het eigen standpunt aan te passen, m.a.w. als er geen “wisselgeld” is

– als er allereerst een juridische kwestie moet worden opgelost (dat kan de rechter beter doen)

Over het algemeen kan je stellen dat als de verhoudingen langdurig verziekt zijn, mediation moeilijk wordt. Hoe langer een conflict speelt, des te lastiger wordt het om een brug te slaan. Vechtscheidingen zijn hier een voorbeeld van: vaak is een beslissing van de rechter de snelste en effectiefste manier om het langlopende en emotioneel hoog opgelopen conflict in te dammen. Soms echter helpt ook een gerechtelijke uitspraak niet (die lappen partijen dan aan hun laars of het conflict breekt opnieuw uit over een ander detail). In juist die gevallen kan mediation soms (maar vaak niet) iets oplossen wat in de rechtszaak niet is gelukt.

Ook geldt dat hoe meer betrokkenen bij het conflict niet aan de mediation deelnemen, des te kleiner de kans op een oplossing is. Die mensen gaan hun invloed uitoefenen, maar die invloed is niet bespreekbaar en maakt dat degenen die wel aan tafel zitten een dubbele agenda hebben. Als alle betrokkenen wel aan de mediationtafel aanschuiven is er een goede kans (70% of meer) op succes.

Ook conflicten waarin verschillende oorzaken een rol spelen, zijn moeilijk via mediation op te lossen: iemand die een relatieconflict heef, alcoholverslaafd is, een enorme financiële schuld heeft en nog moet voorkomen voor een akkefietje is niet mediabel, zoals dat heet. Die moet eerst een aantal persoonlijke problemen oplossen alvorens hij of zij zinvol kan deelnemen aan mediation.

Ten slotte zijn conflicten waarin ingewikkelde inhoudelijke kwesties meespelen (bouwzaken, letselschade, verzekeringskwesties e.d.) soms beter via arbitrage (onder leiding van een inhoudelijk deskundige) op te lossen dan door mediation.

Dé sterke kant van mediation is het verbeteren van de samenwerkingsrelatie. Als die genoeg verbeterd is dan gaan partijen zelf wel het conflict oplossen, onder deskundige aansturing van de mediator. Speelt de relatie een belangrijke rol in het conflict en is die relatie (ook al is het maar een beetje) bespreekbaar, kies dan wél voor mediation.